Paniek in Friesland
In mei 1774 voorspelde de Friese predikant Eelco Alta het einde der tijden. De aarde was volgens hem niet meer te redden. Veel toehoorders raakten in paniek. Eise Eisinga bleef kalm en bouwde een planetarium om Alta's ongelijk te bewijzen.
 |
| Het planetarium zoals het er vandaag uit ziet. |
Paniek in Friesland. De planeten Mercurius, Venus, Mars, Jupiter en de maan hadden onlangs dicht bij elkaar aan de hemel gestaan. Niemand wist precies hoe dat kon. De predikant Eelco Alta greep naar zijn bijbel en kwam bij het verhaal over de Apocalyps uit, het moment waarop de wereld zou vergaan. De uitzonderlijke stand van de hemellichamen was volgens hem het begin van de 'vernieling van ons planeetgestel'. De planeten zouden met elkaar in botsing komen. De aarde werd dan uit haar baan geslingerd en zou in de zon verbranden.
Een van de toehoorders, Eise Eisinga, bestudeerde in zijn vrije tijd de stand van de sterren. Hij had het idee dat zo'n botsing onmogelijk was en dat de mensen nergens bang voor hoefden te zijn. Hij probeerde zijn medeburgers hiervan te overtuigen, om de onrust te bezweren.
Eisinga bouwde in zijn woonhuis in Franeker daarom een planetarium, een schaalmodel van het zonnestelsel. Zeven jaar later was het gereed. Iedereen kon nu zien dat de hemellichamen in vaste banen om elkaar cirkelden: een botsing was uitgesloten.
Eisinga was een kind van zijn tijd, waarin de Verlichting opkwam. Dit was een stroming in het denken die stond voor rationeel en wetenschappelijk zoeken naar antwoorden om de wereld beter te begrijpen. Eisinga voerde die manier van denken dus heel uitgebreid uit.
Persoonlijk moest hij er wel wat voor laten varen. Want om het planetarium mogelijk te maken moest wel de bedstede uit zijn woonhuis!
door: paramani
datum: 19-08-2009
11:50:00
friezen zijn nu eenmaal wat angstiger. dat is een logisch gevolg, van hun afgezonderde positie. hun eigen gereidheid is een wanhopig vastklampen aan vergane glorie. ze zouden beter met hun sjamaan samenwerken.
door: maxx
datum: 19-08-2009
16:25:23
"Persoonlijk moest hij er wel wat voor laten varen. Want om het planetarium mogelijk te maken moest wel de bedstede uit zijn woonhuis!" Op de foto is echter nog duidelijk een bedstee te zien...
door: Bob de Waal
datum: 20-08-2009
06:59:05
Als de 2 mensen (die hieronder hun klaagtaal laten) zien het planetarium van Eise Eisinga bezocht hadden, hadden ze niet zo raar gepraat. Een bezoek aan dit planetarium is zeer leerzaam, deze man was zijn tijd ver vooruit, en heeft de wereld op een schitterende manier laten zien waar het (nu nog steeds) om draait. Shamanen, wonderdokters, predikanten e.d. vallen hierbij als een baksteen!