Massaprotest
Meer dan vijfentwintig jaar geleden protesteerden 400.000 Nederlanders in Amsterdam tegen de plaatsing van kruisraketten. De vredesdemonstraties waren de grootste ooit.
 |
| Den Haag, 29 oktober 1983. |
Amsterdam was volledig ontregeld op 21 november 1981. Het verkeer stond vast, de treinen waren overladen met mensen. In de stad stonden mensen soms meer stil dan dat zij in de demonstratie meeliepen, zo druk was het. Het gejuich van 400.000 mensen trok in golven door de stad.
Waartegen was dit massaprotest bedoeld? De meegenomen spandoeken spraken boekdelen. 'Ik ben van na de oorlog en dat wil ik graag zo houden', stond er bijvoorbeeld op te lezen. Op andere stond de beroemd geworden tekening van een boze vrouw die een kruisraket wegschopt. 'Help de kernwapens de wereld uit, om te beginnen uit Nederland' stond eronder.
De woede over kernbewapening was groot. Het kabinet wilde graag achtenveertig kruisraketten op Nederlands grondgebied plaatsen om zo de NAVO van dienst te zijn. Dit westerse machtsblok, waar Nederland lid van is, wilde West-Europa beschermen tegen de communistische vijanden in het oosten. Alleen met een grote dreiging van kernwapens, zo dacht de NAVO, zou het Russische gevaar worden ingedamd.
Veel Nederlanders hadden een grote hekel aan de bewapeningswedloop tussen oost en west. In 1981 protesteerden zij in Amsterdam en in 1983, toen de regering-Lubbers niet meegaf, nog een keer in Den Haag met de grootste demonstratie ooit: 550.000 mensen.
Ondanks de protesten besloot de regering in 1985 de plaatsing toch goed te keuren. Door internationale ontwikkelingen waren de raketten uiteindelijk niet nodig: het Oostblok stortte in elkaar en de raketbeveiliging werd overbodig.
