anno.nl  |  tijdsbeelden.nl  |  ohwatbenjemooi.nl  |  tweedewereldoorlog.nl  |  lesvanhetjaar.nl

Missie mislukt

In 1913 leidde Nederland de allereerste vredesmissie ter wereld, naar Albanië. Het werd een fiasco.

Het stoffelijk overschot van majoor Thomson wordt met militair eervertoon naar huis gebracht. Foto: collectie Spaarnestad.
Het stoffelijk overschot van majoor Thomson wordt met militair eervertoon naar huis gebracht.

In Nederland kent niemand hem meer, maar in Albanië is majoor Lodewijk Thomson een held. In 1913 leidde hij de allereerste Nederlandse vredesmissie.

Dat jaar verklaarde Albanië zich onafhankelijk van het Ottomaanse (Turkse) Rijk. Maar agressieve buurlanden en lokale krijgsheren bedreigden de prille staat. Om een oorlog te voorkomen zetten Europa's machtigste landen een Duitse prins, Wilhelm I (zu Wied), tijdelijk op de Albanese troon. Aan Nederland vroegen zij een vredesmacht naar Albanië te sturen om de vrede te bewaren. Nederland aarzelde geen moment. Het kleine, neutrale Nederland wierp zich graag op als betrouwbare, deugdzame natie. Nederland zocht geen macht, maar liet gráág zien hoe je de wereld kon verbeteren. Ook zou de Nederlandse ervaring met de strijd tegen moslimkrijgers in de kolonie Nederlands-Indië goed van pas komen in het grotendeels islamitische Albanië. Onder leiding van majoor Thomson vertrokken veertien officieren, twee artsen en een verpleegster naar de Balkan. 

Thomson voelde zich een 'pionier der beschaving' in een land dat volgens hem het 'tijdperk der Middeleeuwen nimmer had afgesloten.' De Nederlanders moesten een Albanese politiemacht vormen, maar de Albanezen deserteerden massaal. Hun loyaliteit lag bij de eigen clanleiders en niet bij de onbekende Duitse vorst. De politiemacht groeide snel uit tot een verzamelplaats voor onbetrouwbare avonturiers. En het werd nog erger. Op 15 juni 1914 vielen rebellen Wilhelms paleis aan. Thomson sneuvelde in de strijd. Gehaast verlieten de Nederlanders de Albanese slangenkuil, rap gevolgd door Wilhelm. Deze vredesmissie was een geweldig fiasco geworden. Twee weken later begon de Eerste Wereldoorlog.