anno.nl  |  tijdsbeelden.nl  |  ohwatbenjemooi.nl  |  tweedewereldoorlog.nl  |  lesvanhetjaar.nl

De arbeider luistert naar de VARA

Voor de luisteraars van de 'Vereeniging van Arbeiders Radio Amateurs' was er sinds de oprichting van de omroep in 1925 veel veranderd. Natuurlijk ging het in de jaren '50 nog steeds om de positie van de arbeider, maar onder hun eigen PvdA-premier Drees begon er zoiets als een verzorgingsstaat te ontstaan.

Advertentie voor het Vrije Volk, 1950-1955, (c) collectie ReclameArsenaal
Het Vrije Volk was jaren lang  de stem van de socialistsche zuil. In 1991 verdween de krant na een fusie met het Rotterdams Nieuwsblad.
De VARA had gaandeweg twee gezichten gekregen. Het was natuurlijk de 'rode' omroep, die het socialistische ideaal wilde verspreiden. Maar het gemiddelde VARA-lid zat geregeld krap bij kas. Voor droge toespraken en lezingen alleen wilde hij niet betalen. Daarom ontwikkelde de VARA zich tot de omroep met het meeste amusement. Met satire, hoorspelen en vooral veel populaire muziek hield de VARA de arbeiders bij de les, en nog veel meer Nederlanders. 

Na de oorlog was er vanuit socialistische hoek geprobeerd om te breken met de verzuiling. Maar het lukte niet om van de PvdA een brede volkspartij te maken en ook de omroepen keerden weer terug in hun oude vorm. Voor het VARA-lid was de tijd goed. Er was werk genoeg, de bonden hadden geregeld dat iedereen 18 vrije dagen per jaar kreeg en 'vadertje Drees' maakte met de AOW-uitkering voor 65-plussers een begin met de verzorgingsstaat. 

Voor sommige arbeiders was die tevreden houding om razend van te worden. Zij droomden nog altijd van revolutie en deze communisten wilden dan ook niets te maken hebben met hun collega's die op de PvdA stemden en Het Vrije Volk lazen. Maar waarschijnlijk zaten er ook behoorlijk wat communisten bij de radio te lachen als de VARA 'De Familie Doorsnee' uitzond.