Anno.nl   Tijdsbeelden.nl   Ohwatbenjemooi.nl   Tweedewereldoorlog.nl   Lesvanhetjaar.nl   Nachtvandegeschiedenis.nl   Weekvandegeschiedenis.nl

Kerst achter tralies

Floris Bakels werd in de Tweede Wereldoorlog door de Duitsers opgepakt vanwege zijn verzetsactiviteiten. Hij hield een dagboek bij waarin het zware en uitzichtloze bestaan in Duitse gevangenissen en concentratiekampen beschreef. Zo vertelde hij ook over kerstmis 1943 en 1944.

Viering van het Joodse Chanoekahfeest in Kamp Westerbork, 1940-1945, © collectie Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie
Viering van het Joodse Chanoekahfeest in Kamp Westerbork, 1940-1945.

Op Kerstmis 1943 schreef Floris Bakels: 'De Duitsers gaven ons zowaar een dag vrijaf, wij werden niet gepest, kregen behoorlijk te eten, kregen enkele Russische sigaretten, merk "Bregawa", en in een barak was een kerstboom opgericht waarbij wij Stille Nacht mochten zingen.' 

Maar de volgende dag verdween de kerststemming volledig: 'Er was luizencontrole en iedereen moet spiernaakt voor de Stubenälteste verschijnen die met stokjes onder het geslachtsapparaat prutst. Vreemde wereld. (...) Verder twee opgehangen mensen die een Fluchtversuch [ontsnappingspoging] hadden gedaan. Moord op Kerstmis.' 

Kerstmis een jaar later, 1944, zat Floris Bakels nog steeds gevangen: 'Wij voelen een haast onweerstaanbare neiging heden heel, heel treurig te zijn (...). We hadden gehoopt op wapenstilstand, wellicht zelfs terugkeer vóór Kerstmis. We hebben ons vroegere Kerstfeesten voorgesteld, en gesidderd van verheuging: zou God het werkelijk geven, dit jaar? Vrede op aarde? God geeft het niet (...). Er is nog oorlog. Er is duisternis op aarde.' 

Floris Bakels overleefde de oorlog. In 1977 publiceerde hij het boek 'Nacht und Nebel' over zijn ervaringen in Duitse gevangenschap.  

Overgenomen uit: Floris B. Bakels: Nacht und Nebel. Mijn verhaal uit Duitse gevangenissen en cocentratiekampen, uitgeverij Elsevier, elfde druk 1984.