Hollanditis
Nooit eerder demonstreerden zoveel Nederlanders als begin jaren tachtig. De centrum-rechtse regering wilde 48 kruisraketten op Nederlandse grond plaatsen. Honderduizenden Nederlanders dachten daar anders over.
![]() |
|
![]() |
|
| Vredesdemonstratie Den Haag, 29 oktober 1983. |
Omdat Nederland Navo-lid was, kreeg de regering de vraag voorgelegd of er 48 kruisraketten op Nederlandse grond geplaatst konden worden. De regering stond positief tegenover deze vraag, maar had buiten de bevolking gerekend. Grote groepen mensen wilden niets van doen hebben met de bewapeningswedloop.
Massale demonstraties waren het gevolg. November 1981 waren in Amsterdam 400.000 mensen op de been, op 29 oktober 1983 maar liefst 550.000 in Den Haag, en in mei 1984 staakten ca. 900.000 mensen door een aantal uren niet naar het werk te gaan.
Hun 'nee' tegen atoombewapening en Amerika was geen 'ja' voor de Soviet Unie, maar een 'derde weg' van pacifisme en politieke nuchterheid. Dit idee sloeg sterk aan in andere landen, waar ook grote volksbewegingen opkwamen. Het Nederlandse voorbeeld werd zo gretig gekopieerd dat men het vergeleek met een virus. De Amerikaanse historicus Walter Laquer verzon er in 1981 een woord voor: Hollanditis. Zo gaf Nederland het goede voorbeeld.












