Heilige hoogleraren

26-aug-2009 | 424 x gelezen

Overvloedig stromend bier en krakkemikkige woningen horen, net als vijftig jaar geleden, bij het Nederlandse studentenleven. Maar er veranderde in de afgelopen vijftig jaar ook heel wat.

Rond 1950 kregen overheid en bedrijfsleven meer behoefte aan hoogopgeleid personeel. De regering trok meer geld uit voor hoger onderwijs en verbeterde de voorzieningen voor studenten van wie de ouders de studie niet konden betalen. Het collegegeld ging in 1953 omlaag naar ongeveer tweehonderd gulden en werd de studiebeurs uitgebreid. Door deze maatregelen nam het aantal studenten explosief toe: van bijna dertigduizend in 1955 tot meer dan honderdduizend in 1970. Inmiddels is dit aantal tot boven de tweehonderdduizend gestegen.

Vooral uit de 'middelbare' milieus stroomden rond 1960 duizenden studenten toe. Onder hen steeds meer meisjes: het aandeel vrouwelijke studenten steeg van vijftien procent in 1950 tot 31 procent in 1980. Inmiddels lopen er op de Nederlandse universiteiten zelfs meer vrouwen rond dan mannen.

Demonstratie bij Maagdenhuisproces.
Beeld: IISG via Geheugen van Nederland.

Hoogleraren waren eind jaren vijftig nog halve heiligen tegen wie de studenten opkeken. Als de docent in Delft de collegezaal binnenkwam, moest iedereen opstaan. Die verhoudingen versoepelden pas na een studentenprotesten van 1969. In het hele land voerden studenten actie voor democratisering van het hoger onderwijs. Bekend is de Maagdenhuisbezetting in Amsterdam. Dit betekende een einde aan het autoritair gedrag van hoogleraren, sommigen lieten zich voortaan zelfs bij de voornaam noemen.

Reageer op dit artikel